Üretim Yürütme Sistemi (MES) Nedir?

Manufacturing execution system (MES) yani ‘Üretim Yürütme Sistemi’ üretim departmanında meydana gelen bütün faaliyetlerin kontrol edildiği kapsamlı bir sistemdir. Sistem; tüm değişken müşteri siparişleri, MRP sistemi, uzman çizelgeleme ve diğer planlama kaynakları ile başlar; ve en etkili, düşük maliyetli, amacına uygun, en yüksek kalitede olacak şekilde ürünleri oluşturur.
Neden yalnızca sipariş çizelgelerimi ERP sistemi üzerinden oluşturamıyorum?
Sürekli çeşitliliğin arttığı günümüzde üretim bölümü de karmaşıklaşmış durumda. Çizelgeleme, planlama sistemlerinin(MRP) kapsamı dışında olan tipik varyasyon seviyeleri için hesap kayıtlarına ihtiyaç duyar. MES tipik bir üretim tesisinin en kritik detaylarını göz önünde bulundurur ve kontrol eder.
Üretim bölümündeki varyasyonların nedenleri:
• Makine arızaları
• İşe gelmeme
• Hazırlık sürelerinin değişmesi
• Temizlik ve bakım süreleri
• Değişen teslimat günleri
• Kalite problemleri
• Alternatif iş planları
• Alternatif parça listeleri
• Nakliye elverişliliği
• Kalite kaynaklarının elverişliliği
• Minimum üretim ve hazırlık sürelerindeki değişiklikler
Bu yüzden doğru araçların ve kritik bilgilerin üretim personelinin elinin altında olması gerekmektedir, böylece çalışanlar ürünleri mümkün olan en uygun yöntem ile üretebilirler. İyi MES ler gerçek süre esasına dayanarak çalışırlar, çizelgeleyicinin üretimde karşılaştığı ani değişimleri kontrol edebilmesine olanak tanır. MES aynı zamanda geç teslimat, düşük kalite, fazla maliyet gibi durumlarla karşılaşıldığında hızlı karar vermeye yardımcı olması için anlık sonuçlar verir. Aslında bütün olayların kalbi üretim bölümünde atar.
Kapalı döngü entegrasyonu
A sınıfı MESlerin bir diğer kritik karakteristik özelliği ise kendisini çevreleyen sistemlerle entegre olabilme özelliğidir. Sadece veri yığınlarının dikkatsizce girilmesini ortadan kaldırmaz aynı zamanda çevresindeki sistemleri gerçeğe daha yakın hale getirmek için gerekli düzenlemelere izin verir. Örneğin, üretim bölümünden gelen kritik bir bilginin stok, maliyet, tedarik gibi ERP elementlerinin güncellenmesine ihtiyacı olsun. Hazırlık süreleri üretim bölümünde kullanılabilecek yeni tekniklerle geliştirilebilir ve gelecekte kullanmak için ERP sisteminin beslenmesi gerekir. Bu, yeni siparişlerin öngörülen teslimat tarihlerinin müşterilere aktarılacağı zaman daha iyi bir bilgi veya fiyatlandırma ile ilgili kararlar verirken geliştirilmiş maliyet bilgileri sağlar. Üretim bilgileri, diğer iş sistemlerinin sürekli güncellenmesinde gerekli düzenlemeleri gerçekleştirmek için gerçekçi bilgiler sağlar.

Üretim bölümü çizelgeleme
Yüksek kalitedeki MESler üretim bölümünde çizelgeleme ihtiyaçlarını direkt olarak kontrol etmek için en iyi araçları sağlar. Üretim bölümü yüksek seviyelerde değişkenliğin olduğu karmaşık bir çevredir. Çizelgelemeci aynı zamanda üretim sonuçlarını geliştirmek için anahtar fırsatları bulmada kritik öneme sahiptir.
MES çizelgeleme metodları:
• Sonlu çizelgeleme
• Kuyruk kısaltma
• Görsel programcı
• Minimum işlem öncelikleri
• Sonlu planyalama
• Çizelgeleme metodları:
F = Forward (ileri gitmek )
R = Repetitive (tekrarlamak)
B = Backward (geri gitmek)
O = Overlap (kesişmek)
M = Manual (el ile)
P = Parallel (paralel)

MES’in bütün fonksiyonları
Düzgün dirençli bir MES sisteminin üretim bölümündeki bütün kritik fonksiyonların uygulamalarını içermesi gerekir. İyi bir MES üretim bölümünün anahtar parçalarına sahip olmadan tamamen esnek olamayabilir. En azından aşağıdaki fonksiyonların uygulanması gerekmektedir.
• Kaynak ayırma ve durumu
• İşlem / detay çizelgelemesi
• Üretim sevk birimi
• Doküman kontrolü
• Veri toplama
• İş yönetimi
• Kalite yönetimi
• Süreç yönetimi
• Özel durum yönetimi
• Bakım
• Yönetim
• Ürün izleme ve şeceresi
• Performans analizi
Bilgisayarlı MES kullanmanın faydaları
İyi çalışan bir tesis sınıfının en iyisi üreticiler için birçok anlamlı teklif sunabilir. Diğer bir bakış açısıyla üreticiler temelde karlılık olmak üzere zamanında teslimat ve daha iyi üretim kalitesinde anlamlı gelişmeler beklentisi içerisinde olabilirler.
Üreticiler aşağıdaki maddelerden gelişmeleri izleyebilirler:
• Üretim çevrim süresinin azaltılması
• Veri giriş süresinin azaltılması veya ortadan kaldırılması
• İşlem süresinin azaltılması
• Vardiyalar arasında evrak işlerinin azaltılması veya yok edilmesi
• Hazırlık zamanının azaltılması
• Ürün kalitesinin geliştirilmesi
• Evrak kaybının engellenmesi
• Çalışanların yetkilendirilmesi
• Planlama süreçlerinin geliştirilmesi
• Müşteri servisinin geliştirilmesi
• Hazırlık maliyetleri ve bekleme sürelerinin azaltılması
• Daha güvenilir ve hassas süeçlerin planlaması
MES’in temel fonksiyonları :
• Sistem arayüz planlaması
• Görsel çizelgeleme
• e-üretim ve sevk
• Üretim bölümü kontrolü
• Stok izleme ve yönetimi
• Malzeme akış yönetimi
• Özel durum yönetimi
• Veri toplama
• MES’in destek fonksiyonları
• Bakım yönetimi
• Zaman ve hizmet
• Maaş bordrosu
• İnsan kaynakları
• İş bedeli
• Kalite
• İstatistiksel süreç kontrolü
• Performans yönetimi
• Doküman yönetimi
• Ürün veri yönetimi
• Şecere ve ürün izlenebilirliği
• Ürün yapılandırma
• Malzemenin nitelik ve nicelik şartnamesi
• Mühendislik değişim kontrolü
• Tedarik zinciri yönetimi